Kabin basınçlandırması için hava kaynağı
Hava aracının Çevresel Kontrol Sistemi (PACK) düzeneği, havayı uçak basınç kabinine (kabin) girmeye zorlar. Basınçlandırma Kontrol Sistemi, güvenli bir kabin irtifası sağlayarak yolcuların ve mürettebatın tam kan oksijen doygunluğunu sürdürebilmesi için gerekli basınç seviyesini oluşturur.
Kabin Basıncının Kontrolü
Kabin basınçlandırmasının kontrolü, kabinden dışarı çıkan hava miktarının düzenlenmesiyle sağlanır.
Basınçlandırma kontrolü için temel bileşenler:
Kabin Basınç Kontrolörü (CPC)
Çıkış Valfi
Pozitif Basınç Tahliye Valfi (Emniyet Valfi)
Negatif Basınç Tahliye Valfi
Kabin Basınç Kontrolörü (CPC)
Kabin basınç kontrolörü, kabin hava basıncını düzenlemek için kullanılan cihazdır.
Her CPC, kendi sistem arayüzüne ve valf motoruna sahiptir. Kabin irtifası hızı genellikle kabin basıncı kontrolörü tarafından 8.000 feet kabin irtifasına kadar yönetilir.
Çıkış Valfi
Kabin çıkış valfi, kabinde tutulan hava basıncını belirlemek için açılır, kapanır veya ayar yapar. Valfin konumu, kabin iç basıncı ile dış atmosfer basıncı arasındaki farkı dengeleyerek basınçlandırma seviyesini korur.
Pozitif Basınç Tahliye Valfi
Basınçlandırma emniyet valfleri, uçak kabininde aşırı basınç oluşmasını önlemek amacıyla kullanılır. Önceden ayarlanmış bir diferansiyel basınçta açılarak havanın kabinden dışarı çıkmasını sağlarlar.
Ayrıca, mürettebatın kabin havasını manuel olarak boşaltmasına imkân tanıyan bir tahliye valfi görevi de görürler.
Çoğu hava aracında bu valfler 8–10 psid aralığında açılacak şekilde ayarlanmıştır.
Bazı büyük taşıma sınıfı uçaklarda birden fazla emniyet valfi bulunabilir.
Pozitif basınç tahliye valfleri, çıkış valfinin arıza nedeniyle kapanmaması durumunda gövde basıncını tahliye ederek yapısal hasarı önleyen güvenlik elemanlarıdır.
Negatif Basınç Tahliye Valfi
Negatif basınç tahliye valfi, uçak yapısının negatif basınç farkı (vakum basıncı) nedeniyle hasar görmesini önler. Bu durum genellikle hızlı alçalmalar sırasında ortaya çıkar.
Yaylı tahliye valfi, içe doğru açılarak ortam havasının kabine girmesini sağlar.
Aşırı negatif basınç, kabin kapılarının açılmasını zorlaştırabilir ve kabin basıncı dış ortamdan düşük olduğunda yapısal hasara yol açabilir.
Havalandırma Sistemi
Havalandırma, havanın kabine giriş ve çıkış hızlarının kontrol edilmesiyle sağlanır.
Kabin içine pompalanan hava, çıkış hızından daha yavaş bir şekilde dışarı verildiğinde kabin basınçlı hale gelir.
Havalandırma sistemi, kabin ile dış ortam arasındaki fark basıncını kullanarak havayı emme yoluyla uzaklaştırır.
Elektronik CPCS
Basınç algılama dışındaki tüm kontrol işlevleri elektrik enerjisiyle gerçekleştirilir. Çıkış valfi aktivasyonu elektriksel olarak yapılır.
Kabin basınç kontrolörü, basınç algılama, mantık ve sinyal üretim devrelerini içeren elektronik modüler bir ünite şeklindedir.
Elektronik CPCS’lerde, dişli takımlarıyla birleştirilmiş servo motorlardan oluşan elektrikli aktüatörler kullanılır.
Basınçlandırma panelindeki seçici kullanıldığında, ECS kontrolörü kabin basınç kontrolörüne elektrik sinyalleri gönderir.
Bu sinyaller, basınçlandırma mantığı uygulanarak çıkış valflerinin konumunu ayarlamakta ve böylece kabin basıncını düzenlemektedir.
Çıkış valfleri aynı zamanda pnömatik sistemlerde emniyet valfi, negatif basınç tahliye valfi ve basınç boşaltma valfi görevlerini de üstlenebilir.
Elektro/Pnömatik Kabin Basınç Kontrol Sistemleri, pnömatik olarak çalışan fakat elektrik kontrollü dışa akış valfleri kullanan hibrit sistemlerdir.